دایره المعارف آشپزی

طوفان حضرت نوح و پیدایش آشوره ( عاشوره )

شراکت در برکت و فراوانی

چون پدرش وی را نوح ( آسودگی ) نام نهاده٬ گفت: « این پسر ما را از اعمالمان تسلی خواهد داد و از محنت دست های ما از زمینی که خداوند آن را ملعون کرد. »

در روایات کهن دینی آمده:

در زمان های بسیار قدیم حضرت نوح که در عصر خود مردی عادل و کامل بود می زیسته٬ او مردی بود که با خدا راه می رفت.

روزی خداوند به نوح گفت: « انسانی را که آفریده ام از روی زمین محو می کنم. زیرا زمین به سبب ایشان پر از ظلم شده و اینک من ایشان را با زمین هلاک خواهم ساخت٬ زیرا از آفریدن آنها به سبب گناه و طرز رفتارشان متاسف شده ام.

پس برای خود کشتی بزرگی بساز و در آن اتاق هایی درست کن. زیرا به زودی من سراسر زمین را با آب خواهم پوشانید تا هر موجود زنده ای که در آن هست٬ هلاک گردد. اما عهد خود را با تو استوار می سازم. تو٬ همسرت و فرزندانت سوار این کشتی شوید و از تمام حیوانات٬ خزندگان و پرندگان یک جفت نر و ماده با خود به داخل کشتی ببر تا از خطر این طوفان در امان باشند. همچنین برای ۴۰ روز خوراک کافی برای خود و تمام موجودات کشتی ذخیره کن... »

خلاصه نوح تمام اوامر خداوند را انجام داد و به همراه همسر و فرزندان درستکارش سوار کشتی شدند.

سپس به سرعت طوفانی شروع شد و ۴۰ شبانه روز باران به شدت بارید. کشتی از روی زمین بلند شد و آب رفته رفته آنقدر بالا آمد که کشتی روی آن شناور گردید. روزها گذشت و پس از ۳۹ روز مواد غذایی تمام شد. حضرت نوح محفظه های غذا را دید که در آن مقدار بسیار کمی برنج٬ مقدار بسیار کمی شکر٬ مقدار بسیار کمی نخود٬ مقدار بسیار کمی لوبیا و مقدار بسیار کمی میوه موجود بود. ایشان همه مواد را در دیگ بزرگی مخلوط کرده و پخت. آن روز همه از این غذای مبارک و خوش یمن خوردند٬ زیرا پس از تهیه این غذا باران متوقف شد٬ طوفان پایان یافت و آبها بر روی سطح زمین خشک شدند و جمیع جانداران کشتی پیاده شده و زندگی جدیدی را آغاز کردند. این بود خلاصه پیدایش آشوره. ( عاشوره )

طبق تقویم مذهبی یهود تیشری اولین ماه و روز دهم آن عید یوم کیپور است که یهودیان ۳ روز روزه گرفته و معتقدند که این ۳ روز کفاره گناهان یک سال است٬ همچنین طبق تقویم هجری اولین ماه٬ محرم ( ماه آشوره ) و روز دهم آن روز استجابت دعا و شفا عنوان شده است.

 دهمین روز از اولین ماه تقویم عبری و هجری در بین پیروان ادیان ابراهیمی به خصوص مسلمانان اهل تسنن ترکیه از اهمیت والایی برخوردار است چرا که معتقدند در چنین روزی:

• توبه آدم و حوا مورد پذیرش پروردگار قرار گرفته است.
• توفان نوح پایان یافت.
• آتشی که بر حضرت ابراهیم روشن شده بود مبدل به گلستان گشت.
• حضرت یعقوب و پسرش حضرت یوسف به وصال هم رسیدند.
• خداوند حضرت موسی را با عبور از رود نیل نجات داده و سپس فرعونیان را هلاک کرد.
• حضرت یونس از شکم ماهی خارج شد.
• حضرت ادریس به آسمان عروج کرد.
• حضرت ایوب از بیماری نجات یافت.
• دعای حضرت زکریا مستجاب شد.
• حضرت عیسی مسیح متولد شد.
• حضرت زهرا ازدواج کرد.
• سومین خلیفه مسلمین حضرت عثمان به خلافت رسید.
• و درنهایت اینکه در این روز٬ نوه پیامبر اسلام حضرت محمد٬ حضرت حسین در کربلا که سرچشمه آب بود به شهادت رسید. 

هر ساله مصادف با این روز بسیاری از مسلمانان اهل تسنن ترکیه در منزل هایشان آشوره یا پودینگ حضرت نوح پخته و طی برگزاری مراسمی مذهبی برای دوستان و فامیل و همسایگان می برند.

تهیه٬ پخت و توزیع  آشوره در دهم محرم یا دهم تیشری٬ بین مسلمانان ترکیه سنتی جا افتاده است چرا که معتقدند در این روز مبارک درهای آسمان برای توبه٬ شفا و استجابت دعا باز است.

این غذای پر برکت با دین و فرهنگ مردم ترکیه آمیخته شده است. آشوره٬ دسری شیرین و مورد علاقه همه مردم بوده و در پذیرائی از مهمانان همراه با فضایی مملو از دعای خیر و برکت است.

 در بین همسایگان ترکیه (دولت عثمانی) مردم یونان و اروپای شرقی برای روز تشییع جنازه آشوره می پزند و ارامنه برای روز سال نو و روز عید میلاد مسیح یعنی ۳۱ دسامبر و ۶ ژانویه٬ همچنین عروج مسیح به آسمان آشوره تهیه می کنند.

همچنین طبق آدابی کهن در ترکیه تهیه آشوره ویژه ای که در آن دانه های گندم را خوب می پزند تا شبیه ماست شود٬ برای نشان دادن خرید و جهیزیه عروس بسیار خوش یمن و مبارک است.

مردم ترکیه خصوصا استانبول٬ طبق آدابی کهن تعداد مواد مورد استفاده آشوره را به نیت ۱۲ حواری حضرت عیسی و ۱۲ امام٬ ۱۲ تا انتخاب می کنند.

در جمهوری قزاقستان تعداد مواد لازم تهیه آشوره به نیت ۴۰ روزی که کشتی نوح روی آب بود به ۴۰ تا هم می رسد.

تهیه٬ ترجمه و تدوین: سرآشپزان